Cryptoplatformen en nepadvies via WhatsApp maken recordaantal slachtoffers. Vijftigplussers in Vlaanderen vooral getroffen door nieuwe fraudetechniek.
Tussen begin juli en eind december 2025 zijn Belgische consumenten voor minstens 23 miljoen euro het slachtoffer geworden van beleggingsfraude. Dat blijkt uit meldingen die bij de Financiële Diensten en Marktenautoriteit (FSMA) zijn binnengekomen. Het werkelijke bedrag ligt naar alle waarschijnlijkheid aanzienlijk hoger, omdat lang niet alle gedupeerden aangifte doen uit schaamte of onwetendheid.
Nep-tradingplatformen lopen in de miljoenen
Het leeuwendeel van de gerapporteerde schade, ruim 10,5 miljoen euro, ging verloren via frauduleuze tradingplatformen. Deze websites presenteren zich als professionele handelsomgevingen voor cryptovaluta, compleet met grafieken, koerswijzigingen en klantenservice. In werkelijkheid verdwijnt het gestorte geld rechtstreeks in de zakken van criminelen.
De platforms lokken beleggers vaak met beloftes van hoge rendementen en gebruiken gerichte advertenties op sociale media. Slachtoffers kunnen aanvankelijk schijnbaar succesvol handelen en zelfs kleine bedragen opnemen, wat vertrouwen wekt. Pas wanneer ze grotere bedragen willen uitbetalen, blijkt het platform onbereikbaar of worden er steeds nieuwe ‘kosten’ of ‘belastingen’ verzonnen die eerst betaald moeten worden.
WhatsApp-groepen als nieuwe fraudemethode
Opvallend is de opkomst van een relatief nieuwe fraudevorm: zogenaamd exclusief beleggingsadvies via WhatsApp-groepen. In het tweede halfjaar van 2025 rapporteerden gedupeerden meer dan 9,5 miljoen euro aan verliezen door deze methode. Dat is bijna evenveel als via de cryptoplatformen – een zorgwekkende ontwikkeling die laat zien hoe snel fraudeurs inspelen op nieuwe communicatiekanalen.
De oplichters werven slachtoffers via advertenties op Facebook en Instagram, waarbij ze niet schromen om logo’s en namen van gerenommeerde Belgische banken en bekende mediakanalen te misbruiken. Eenmaal toegevoegd aan de WhatsApp-groep krijgen consumenten ‘exclusieve tips’ van vermeende beleggingsexperts. Deze tips leiden vrijwel altijd naar frauduleuze platforms of beleggingsproducten.
Vooral vijftigplussers uit Vlaanderen getroffen
De FSMA registreerde opvallend veel meldingen van Nederlandstalige mannen tussen 50 en 69 jaar oud bij de WhatsApp-fraude. Deze doelgroep beschikt vaak over spaargeld en pensioenreserves, maar is niet altijd even bedreven in het herkennen van online oplichting.
Het profiel van de slachtoffers roept vragen op over de effectiviteit van waarschuwingscampagnes. Ondanks herhaalde alerts van de FSMA en banken blijken deze fraudeurs steeds nieuwe wegen te vinden om vertrouwen te winnen. De misbruikte merknamen van banken en media verlagen de drempel: wie een advertentie ziet met het logo van zijn eigen bank, vertrouwt sneller.
Dubbele verantwoordelijkheid
De cijfers wijzen op een hardnekkig probleem waarbij zowel individuele alertheid als systeembescherming tekort schieten. Sociale mediaplatformen zoals Meta (eigenaar van Facebook, Instagram en WhatsApp) krijgen steeds meer kritiek op hun rol als distributienetwerk voor frauduleuze advertenties, ondanks beloftes om strenger te controleren.
Tegelijkertijd blijft de vraag in hoeverre consumenten zelf verantwoordelijk zijn. Beleggingsadvies via WhatsApp had eigenlijk direct een alarmbel moeten doen rinkelen, zeker bij bedragen die in de tonnen lopen. Serieuze financiële instellingen gebruiken dergelijke kanalen niet voor beleggingsadvies en vragen nooit om geld over te maken naar rekeningen van derden.
Signalen herkennen
De FSMA wijst erop dat gedupeerden vooraf het FSMA-register kunnen raadplegen om te controleren of een aanbieder vergund is. Rode vlaggen zijn: beloftes van gegarandeerde hoge rendementen, druk om snel te beslissen, communicatie uitsluitend via sociale media of chatapps, en verzoeken om geld over te maken naar buitenlandse of onduidelijke rekeningen.
De 23 miljoen euro aan gedocumenteerde verliezen in slechts een half jaar onderstreept de noodzaak van blijvende waakzaamheid – zowel bij consumenten als bij toezichthouders en techbedrijven die de infrastructuur leveren waarop deze fraude gedijt.
